W dniach 6-29 marca wrocławski Domek Romański prezentować będzie wystawę Macieja i Ewy Berbeków „Między niebem a ziemią”, upamiętniającą tragicznie zmarłego wybitnego artystę plastyka i himalaistę. Znajdą się na niej fotografie z wypraw i ekspedycji Macieja Berbeki oraz obrazy i sztandary jego żony, inspirowane wyprawami. Wystawie towarzyszyć będzie również film „Jasna Góra Annapurna” z 1984 r. dokumentujący wyprawę dedykowaną Papieżowi Janowi Pawłowi II, filmy z trekkingów, wywiady z Maciejem Berbeką.

Annapurna, 1981 r. z archiwum Macieja Berbeki.

Maciej Berbeka urodził się 17 października 1954 r. w Zakopanem. Był absolwentem Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. A. Kenara, gdzie później również nauczał, oraz Wydziału Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Wraz z żoną Ewą współpracował z Teatrem im. Stanisława Ignacego Witkiewicza robiąc scenografię do sztuk. Tworzył też plakaty, zaproszenia. Od 1979 r. był ratownikiem TOPR, a także przewodnikiem wysokogórskim z licencją IVBV/UIAGM/IFMGA elitarnej Międzynarodowej Federacji Związków Przewodnickich. Zdobywca 5 ośmiotysięczników. Dokonał pierwszych zimowych wejść na Manaslu (8163 m n.p.m., 1984, razem z Ryszardem Gajewskim), Czo Oju (8201 m n.p.m., 1985, razem z Maciejem Pawlikowskim) oraz Broad Peak (8047 m n.p.m., 5 marca 2013 r.) z Adamem Bieleckim, Tomaszem Kowalskim oraz Arturem Małkiem. Wcześniej był blisko pierwszego zimowego wejścia na Broad Peak w stylu alpejskim z Aleksandrem Lwowem podczas zimowej polskiej wyprawy na K2 w 1988 – dotarł wtedy do przedwierzchołka Rocky Summit (8028 m n.p.m.) niższego od głównego o kilkanaście metrów, lecz oddalonego o godzinę wspinaczki eksponowaną granią.

Był pierwszym człowiekiem, który zimą przekroczył 8000 m n.p.m. w Karakorum. Zdobył Annapurnę (8091 m n.p.m.) nową drogą – południową ścianą (1981). Był kierownikiem wypraw zimowych na Manaslu i Nanga Parbat. W 1993 zdobył Mount Everest (8848 m n.p.m.) od strony chińskiej. Poprowadził dwie zimowe wyprawy zakopiańczyków na Nanga Parbat (8125 m n.p.m.), na ścianę Rupal – najwyższą na świecie. Zaginął 6 marca 2013 roku na stokach Broad Peak w Karakorum.

Annapurna, 1981 r., z archiwum Macieja Berbeki.

Ewa Dyakowska-Berbeka urodziła w Bielsku Białej w 1957 r. Studiowała w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Gdańsku na Wydziale Malarstwa i Grafiki. Dyplom uzyskała w pracowni prof. Jerzego Krechowicza (1982). Od 1985 r. stale współpracuje z Teatrem Witkacego jako grafik i scenograf. Brała udział w kilkudziesięciu wystawach w kraju i zagranicą. Jej prace znajdują się w zbiorach Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach, w Muzeum Tatrzańskim im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem oraz w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. Najchętniej tworzy w technice kolażu, w swoich pracach wykorzystuje fragmenty listów, zdjęć, kartek pocztowych przesyłanych przez męża z wypraw.

Wystawę przygotował i zaaranżował syn Macieja i Ewy Berbeków, Stanisław, który wraz z braćmi przejrzał archiwum ojca, uporządkował je, wybrał i zeskanował zdjęcia. Przede wszystkim są to pierwsze, najważniejsze ośmiotysięczniki, jak Annapurna, Manaslu, Cho Oyu, K2, Mount Everest.

Annapurna, 1981 r., z archiwum Macieja Berbeki.

Wernisaż z udziałem Ewy Dyakowskiej-Berbeki i Stanisława Berbeki odbędzie się w czwartek 13 marca o godz. 17.00.

Między niebem a ziemią - Iwona Pawłowska
Między niebem a ziemią Maciej Berbeka wytyczał własną drogę w górach. Ich majestat przypomina, że wspinaczka ma również wewnętrzny wymiar konfrontowania kruchości człowieka z potęgą żywiołu. Intensywność pasji Maćka można przeczuć, patrząc na zdjęcia Annapurny, Manaslu, Czo Oju, Mount Everestu i Broad Peak. Jego droga, wiodąca zarówno graniami najwyższych gór świata, jak i wśród tatrzańskich perci, naznaczona była śladami traumatycznych przeżyć, lecz nade wszystko doświadczeniem niewyrażalnej szczęśliwości.

Maciej Berbeka, zdobywca Mount Everestu, 1993 r., z archiwum Macieja Berbeki.

Inspiracje górskie w życiu Maćka przenikały do jego myślenia o sztuce i kształtowały jego relacje z ludźmi. Rozświetlały jego radykalizm radością. Przyznał kiedyś: „Wracając z Himalajów, czuję się odmieniony. Mam znów siłę, by coś robić. Życie składa się ze zbyt wielu szczegółów, kłopotów, zmagań z banałem. Trzeba odetchnąć, żeby te przeszkody wydały się nieistotne choć na chwilę. Trzeba czasem spojrzenia z góry na to, co zdarza się w dolinach naszej codzienności”.

Manaslu, 1984 r., z archiwum Macieja Berbeki.

Między niebem a ziemią Ewa Dyakowska-Berbeka odnajduje przestrzeń do wyrażania swoich życiowych pasji. Pojawiają się w jej kolażach – jak w rozbłyskach intuicji czy snów – różne sytuacje z wypraw Maćka. Jego sylwetkę rozpoznajemy w wizerunku podążającego wzwyż człowieka, wędrującego w nieznane. Kolaże przenika oczekiwanie opalizujące lękiem i nadzieją. Są uniwersalne, gdyż tak intensywnie osobiste przez wykorzystanie skrawków listów czy zdjęcia z głównego wierzchołka Broad Peak, kadru niemal identycznego jak na fotografii z ostatniej wyprawy.

Mount Everest, 1993 r., z archiwum Macieja Berbeki.

Cykl górski obrazów Ewy ukazuje w istocie wariacje na temat jednej drogi prowadzącej nieustępliwie w górę. Podążanie tą drogą z mądrością, męstwem i pokorą wyzwala poczucie wolności i ośmiela do przezwyciężenia siebie samego. Dodaje odwagi, by dążyć do własnego spełnienia między niebem a ziemią...

Zobacz także:
"Niespiesznie" - wystawa zdjęć Anity Andrzejewskiej
Tomasz Kulbowski – „Przypadki”
„Portret ze Świata” - wystawa fotografii Edwarda Grzegorza Funke
Zbigniew Jan Zapała "Jemen" - wystawa z cyklu Natura-Sztuka