Każdy z nas zapewne wielokrotnie widział wykonane wieczorem lub w nocy zdjęcia, na których punktowe źródła światła widoczne są w postaci jasnych plam w kształcie gwiazd. Być może kiedyś i nam udało się uzyskać podobny efekt, ale nie wiedzieliśmy jak się to stało, ani też nie udało nam się wykonać po raz drugi podobnego zdjęcia.
Na szczęście efekt gwiazdki – jak wszystkie inne efekty fotograficzne – nie powstaje przypadkiem. Wiedząc, w jaki sposób punkty świetlne zamieniają się w ostro zakończone smugi, będziemy w stanie uzyskać go za każdym razem, kiedy tylko zechcemy. A także uchronić się przed nim, kiedy nie będzie nam potrzebny.

Zabawy z przysłoną
Najprościej efekt gwiazdki można uzyskać przymykając przysłonę obiektywu aparatu tak bardzo, jak to tylko możliwe. Oczywiście w takiej sytuacji możemy raczej zapomnieć o robieniu zdjęć bez solidnego podparcia – statyw i samowyzwalacz lub wężyk spustowy stają się wówczas nieodzowne.

Zdjęcie nocne, przysłona przymknięta do f/22.

Analogicznie postępujemy w drugą stronę: jeżeli nie chcemy, aby na zdjęciu pojawił się efekt gwiazdki, powiększmy otwór względny obiektywu do wartości f/10 lub większej.

Zdjęcie nocne, przysłona otwarta do wartości f/5.6.

Sam kształt tworzących się na zdjęciu gwieździstych odblasków zależy od kształtu i liczby listków przysłony. Będzie on zatem charakterystyczny dla konkretnych aparatów kompaktowych oraz obiektywów lustrzanek. Jeżeli będziemy chcieli uzyskać blask i innym wyglądzie promieni, będziemy musieli uciec się do innych rozwiązań.

Filtry optyczne
Gwiazdkowe filtry szklane, to jedne z najpopularniejszych optycznych filtrów efektowych, o których pisaliśmy już w artykule pt. "Aparat w okularach, czyli ABC filtrów optycznych". Efekt powstawania na zdjęciach promienistych smug światła uzyskuje się w nich za pomocą niewielkich nacięć wykonanych na powierzchni filtra. Jak łatwo się domyślić, uzyskany efekt będzie się mocno różnił w zależności od filtra.
Filtry typu Cross i Star są tanie i łatwe do nabycia w komisach i na aukcjach internetowych. Mają też oczywiście swoje wady: ponieważ raczej nie są one szczytem technologii optycznej, ich używanie może wiązać się z powstawaniem na wykonywanych zdjęciach "dodatków" w postaci flar i spadku kontrastu.

Przykład użycia filtra optycznego do tworzenia jednej z wersji efektu gwiazdki. Oprócz tęczowych promieni widoczny silny lokalny spadek kontrastu i flara.

Innym problemem związanym z użyciem filtrów Cross i Star jest ich duża wrażliwość na światło – fotografując z nimi możemy mieć pewność, że praktycznie każde źródło światła zostanie odpowiednio "wzbogacone". W niektórych przypadkach wystarczy zaledwie kilka ulicznych latarni, aby zdjęcie zostało w całości pokryte nakładającymi się na siebie prążkami.

Nocne zdjęcie z nałożonym filtrem typu Star. Barwna ''sieczka'' powstała z nałożenia się na siebie opisywanego efektu z kilku zaledwie źródeł światła.

Jeżeli chcemy mieć wpływ, które jasne punkty na fotografii mają być bazą dla naszych gwiazdek, musimy spróbować posłużyć się metodami cyfrowymi.